Narodziny pierwszych galaktyk. Teleskop Webba umożliwił przeprowadzenie unikatowych badań

27 maja 2024, 10:19

Teleskop Jamesa Webba pozwolił naukowcom z Uniwersytetu w Kopenhadze zaobserwować jedne z pierwszych galaktyk we wszechświecie. To pierwsze „bezpośrednie” obrazy rodzących się najstarszych galaktyk. Już wcześniej Teleskop Webba pokazał nam wczesne galaktyki na późniejszych etapach rozwoju. Tutaj widzimy ich narodziny, a tym samym, powstawanie pierwszych układów gwiezdnych we wszechświecie, mówi profesor Kasper Elm Heintz, który kierował zespołem badawczym z Instytutu Nielsa Bohra.



Budowanie raf przez najwcześniejsze znane szkieletowe wielokomórkowce

1 lipca 2014, 06:39

Jedna z najstarszych raf świata powstała ok. 548 mln lat temu. Obecnie znajduje się na terenie Namibii (w obrębie tzw. Grupy Nama). Skonstruowały ją zwierzęta z rodzaju Cloudina, po których pozostały wapienne skamieniałości - osadzone jedne w drugich stożki.


„Żywy” żel ze Szwajcarii pochłania CO2 i utwardza się pod jego wpływem

25 czerwca 2025, 09:00

W Szwajcarii powstaje „żywy” materiał, który w sposób aktywny pobiera dwutlenek węgla z atmosfery. Wewnątrz materiału znajdują się cyjanobakterie, które wiążą CO2 na dwa różne sposoby. Nad niezwykłym projektem, którego celem jest połączenie konwencjonalnych materiałów z bakteriami, grzybami czy glonami pracują naukowcy z Politechniki Federalnej w Zurychu. Ich celem jest stworzenie materiałów, które dzięki metabolizmowi mikroorganizmów nabierają nowych pożądanych właściwości. Na przykład usuwają dwutlenek węgla z powietrza.


Koło Gozo odkryto jedne z najstarszych fenickich artefaktów

27 sierpnia 2014, 06:44

Około 1,6 km od Gozo (drugiej co do wielkości wyspy archipelagu Wysp Maltańskich) nurkowie natrafili na ładunek fenickiego statku z ok. 700 r. p.n.e. Jak dotąd znaleziono 20 żaren i 50 amfor, lecz archeolodzy mają nadzieję, że pod piaszczystymi osadami ukrywają się fragmenty jednostki oraz inne artefakty.


Białko mięczaka sprzed 15 mln lat

23 lutego 2015, 16:32

W skamieniałej muszli z południowego Maryland odkryto cienką warstwę białka sprzed 15 mln lat.


Widmowe twarze i nieznane wersy ze średniowiecznego manuskryptu

8 kwietnia 2015, 06:30

Dzięki promieniowaniu UV i oprogramowaniu do edycji graficznej prof. Paul Russell i doktorantka Myriah Williams z Uniwersytetu w Cambridge odkryli ostatnio niewidoczne gołym okiem rysunki i adnotacje z marginesów "Czarnej księgi z Carmarthen". Obecnie wchodzi ona w skład zbiorów Narodowej Biblioteki Walijskiej i jest najstarszym zachowanym manuskryptem, napisanym w całości w języku walijskim.


© sex in dirty water, Creative Commons

Szkliwo wywodzi się z łusek prehistorycznych ryb

24 września 2015, 11:10

Łącząc dane z dwóch różnych dziedzin nauki - paleontologii i genomiki - szwedzko-chiński zespół doszedł do wniosku, że szkliwo wyewoluowało z łusek prehistorycznych ryb.


Śląskie zamki są starsze o pół wieku

29 września 2016, 05:38

Pierwsze zamki na Śląsku powstały w drugiej poł. XII w. Tym samym ich początki zostały przesunięte o ok. pół wieku w głąb średniowiecza - wynika z analiz wrocławskich naukowców.


Prehistoryczni ludzie mierzyli upływ czasu z dokładnością do 250 lat

30 listopada 2018, 11:59

Jedne z najstarszych przykładów sztuki jaskiniowej pokazują, że prehistoryczni ludzie dysponowali dość zaawansowaną wiedzą nt. astronomii. Odkrycia autorów artykułu z Athens Journal of History sugerują, że rozumieli oni precesję osi Ziemi. Dotąd odkrycie tego fenomenu przypisywano starożytnym Grekom.


Struktura społeczna ziarnkiem prawdy w eposach

25 lipca 2012, 10:31

Naukowcy z University of Coventry przeanalizowali zależności między bohaterami 7 utworów literackich: od starożytnych eposów po współczesne powieści fantasy. Wykazali się, że sieć powiązań w Iliadzie czy staroirlandzkim poemacie Táin czyli uprowadzenie stad z Cuailnge (Táin Bó Cúailnge) jest bardziej prawdopodobna - w większym stopniu odpowiada realiom - niż w Nędznikach Wiktora Hugo czy Harrym Potterze J.K. Rowling.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk